Identiteit: van klassiek hokjesdenken naar moderne kern bij de realisatie van doelstellingen

TL;DR: Identiteit is aan het veranderen. Mensen hebben heel uiteenlopende identiteiten, zowel online als offline. Het is aangewezen je leven rond die verschillende identiteiten te organiseren. Zij die beseffen dat identiteit een cruciale rol speelt in het aanmeten van nieuwe vaardigheden, maken de meeste progressie. 


De voorbije jaren ben ik steeds vaker gaan inzien hoe negatief een jobomschrijving kan zijn. Het geeft een referentiekader en bepaalt hoe mensen naar jou en je vaardigheden kijken. Maar als je niet oplet, bepaalt het ook te veel je eigen zelfbeeld. En dat werkt vaak negatief.  

Een voorbeeld. De jaren dat ik bij reclamebureau Duval Guillaume werkte, viel het me op dat er een soort dubbele rode draad was doorheen alle mogelijke functies in het bureau. Je had de lijn van creatievelingen, van copywriter tot art director. En dan had je de lijn van niet-creatievelingen; van ondersteunende functies (IT, HR, Payroll) tot zij die de relatie met klanten in goede banen leidden. Mijn rol was zo’n Account Manager. Heel vaak vereiste dit het nemen van ad hoc beslissingen en het oplossen van uiteenlopende problemen. Altijd met het juiste evenwicht om belangen van én klant én bureau te vrijwaren. Maar de Account was geen creatief persoon; een copywriter was dat wel. Dit soort binaire toestanden zal je vaak zien, zeker in bedrijven. Iedereen krijgt een bepaald etiket op zijn lichaam geplakt. In bureaus is dat vaak nog frappanter; je bent ofwel creatief ofwel niet-creatief.

Pas jaren later begreep ik dat dié specifieke dualiteit niet klopte, en een fictieve creatie was. Creativiteit staat namelijk niet voor het hebben van een tataoege; creativiteit is gewoon een spier. Grieks filosoof Aristoteles begreep dit lang geleden al heel goed: “We zijn dat, wat we bij herhaling doen.”

Jammer genoeg zijn er heel wat mensen die zich laten bedotten. Ze begrijpen niet hoe sterk die identiteit een rol speelt. Niet in het minst in de ontwikkeling van eigen vaardigheden.

We willen allemaal betere personen worden. Sterker, gezonder, creatiever, een betere echtgenoot of vader. Maar onze identiteit zorgt heel vaak voor een beperking om dit te bereiken. 

Zelfs al worden we geïnspireerd en doen we ons best om bepaalde zaken beter te doen, dan nog is het ontzettend moeilijk om nieuwe gedragingen te blijven doen. Terwijl je dit leest, is er meer kans dat je binnen exact één jaar nog altijd dezelfde routines hebt dan dat je met gemak een nieuwe gewoonte hebt bereikt. Waarom is dat?

Gewoontes op basis van je identiteit

Als je gewoontes wil kweken die blijvend zijn, moet je je eerst een nieuwe identiteit aanmeten. Huidige gedragingen zijn namelijk gewoon een reflectie van je huidige identiteit. 

Wat je nu doet, is een spiegel van het type persoon dat je denkt dat je bent; bewust of onbewust.

Om je gedrag voorgoed te veranderen, moet je nieuwe dingen over jezelf beginnen geloven. Wil je dus creatiever worden, moet je jezelf creatiever zien dan hoe je vanuit die vorige job dacht dat je was. 

Denk maar eens hoe we typisch doelstellingen bepalen. Vaak begint dat met ‘Ik wil gewicht verliezen’ of ‘Ik wil sneller lopen of langere afstanden kunnen afleggen’. Of: ‘Ik wil een nieuwe job’. Of zelfs gewoon beter/productiever aan de dag beginnen

Vertel je die doelstellingen aan iemand, en heb je geluk, dan zal die antwoorden: ‘Goed voor jou, maar je moet specifieker zijn. Wat je me zegt, is niet meetbaar.’

Ok. Je antwoordt dan bijvoorbeeld: ‘Ik wil 5 kg verliezen’. Of: ‘Ik wil in mei een halve marathon lopen aan 1u50’.  Of tegen 1 maart marketing-verantwoordelijke zijn van dit soort bedrijf. Die doelstellingen zijn gelinkt aan bepaalde uiterlijkheden of prestaties.

Doelstellingen op basis van uiterlijkheden of prestaties zijn prima, maar het zijn nog geen gewoontes. Vertoon je al een bepaald gedrag, dan zullen dit soort doelstellingen je zeker vooruit helpen. Als je dus al regelmatig gaat lopen, dan helpt het om er een marathon-perspectief op te plakken en die marathon uiteindelijk te kunnen waarmaken. Start je van nul, en probeer je nieuw gedrag aan te leren, dan is het wellicht beter met doelstellingen te starten op basis van je identiteit.

Anders is het typisch zoals Nir Eyal beschrijft in ‘Hooked, How to build habit-forming products‘:

Behaviours are LIFO – Last in, first out. In other words, the habits you’ve most recently acquired are also the ones most likely to go soonest. This helps explain the overwhelming evidence that people rarely change their habits for long. Two-thirds of alcoholics who complete a rehabilitation program will pick up the bottle, and their old habits, within a year’s time. Research shows that nearly everyone who loses weight on a diet gains back the pounds within two years. (Nir Eyal, Hooked)

Visueel zou je het zo kunnen voorstellen. Je identiteit is de harde kern. Je prestatie zelf (de acties) en je uiterlijk bevinden zich aan de rand. Dus wat verder verwijderd van die kern. Als je jezelf ervan kan overtuigen dat jij die persoon bent die ‘elke week gaat lopen’ of die ‘elke dag contact opneemt met een potentieel nieuwe werkgever’ dan wordt het opeens makkelijk om te realiseren.

Mijn persoonlijke identiteit is flexibel. Voor anderen is dat misschien verwarrend, maar voor mij is dat handig. Fundamenteel ben ik ervan overtuigd dat ik alles makkelijk kan aanleren en aan betere gewoontes kan werken. Als ik het maar wil worden. In de keuken ben ik een goede kok. Op het voetbalveld ben ik een snelle scorer. Voor de kinderen ben ik de allerbeste papa. Elke actie is gedreven door een bepaald fundamenteel geloof dat het mogelijk is. Verander je jouw identiteit – de persoon die jij gelooft dat je bent – dan is het makkelijker om je acties te veranderen.

We zijn nu midden januari. Eind vorige maand en begin deze maand waren er veel mensen die zich nieuwe gedragingen wilden aanmeten. Een paar weken later is het al bijna mislukt. Omdat ze het proberen te doen op basis van uiterlijkheden of prestaties. Ze vergeten het identiteitsaspect. De échte ‘self’ achter de ‘selfie’.

Vaak proberen we resultaten te bereiken vooraleer we onszelf ervan hebben kunnen overtuigen dat we de identiteit hebben van dit soort persoon. Het zou omgekeerd moeten zijn. Lukaku bijvoorbeeld heeft dit niet. Hij ziet zichzelf als een topspits. Visualiseert dit voor, tijdens en na de match. Zijn identiteit bepaalt dat hij ook beter wordt in zijn acties.

Het recept voor succes.

Veranderen wat je gelooft, is helemaal niet zo moeilijk als op het eerste gezicht gedacht. Drie belangrijke stappen.

  1. Beslis welk type persoon je wil worden
  2. Bewijs het aan jezelf met babystapjes
  3. Doe eens zot.

Een aantal voorbeelden.

Een beter schrijver worden?

Identiteit: Die persoon worden die elke dag één afgewerkt artikel kan schrijven.

Babystapje: Schrijf dagelijks één kort stukje. Publiceer. 

Doe eens zot: Anderen vragen of je voor hen kan schrijven.

Een beter papa of mama worden?

Identiteit: Die persoon worden die aanwezig is voor de kinderen, met hen praat en hen helpt in het proces om groot te worden.

Babystapje: Steeds de smartphone wegleggen als ze jouw aandacht vragen.

Doe eens zot: Aandachtstijd met hen inplannen, effectief zoals je een vergadering zou inplannen.

Een beter kok worden?

Identiteit: Die persoon worden die met gemak dagelijks lekkers op tafel kan koken voor het gezin.

Babystapje: Lees elke dag 10 minuten in een kookboek. Plan dan dagelijks een half uur om één klein gerechtje hieruit te maken.

Doe eens zot: ‘Komen Eten’ sessies inplannen met familie. Fun verzekerd. 

Gezonder gaan leven?

Identiteit: Die persoon worden die zich fysiek & mentaal goed voelt, en dag in dag uit veel energie heeft.

Babystapje: Ga elke dag minstens een half uur buiten stappen of lopen. Drink geen drankjes met suiker. Ga altijd voor elf uur in bed. 

Doe eens zot: Begin een eigen project zoals het Keto Huis waarin je ervaringen rond een keto levensstijl met anderen deelt. 

Wat is jouw identiteit?

Je doet het voor jezelf. En dus als je ergens beter in wil worden, moet je eerst je (nieuwe) identiteit aan jezelf aantonen. In plaats van onmiddellijk uitstekende resultaten te verwachten. Zeker in het begin is dat essentieel. En dat vergt tijd en geduld. Je hebt goede voornemens voor dit jaar? En je merkt nu al dat je moeite hebt die te houden? Focus je energie dan niet op de resultaten maar eerder op je identiteit.

Probeer de persoon te worden die de zaken die je wil bereiken, kan bereiken. Bouw de gewoonte nu. De resultaten komen later wel. 😉

  1. […] kan ik hem meegeven dat hij niet aan slechts één ding of identiteit moet denken voor later, maar aan vaardigheden waardoor hij snel kan schakelen. “Niets […]

  2. […] Dat laatste heeft me nooit geboeid omdat ik van mening was dat diëten dwaas is en het sowieso niet paste bij mijn identiteit. Productiever of efficiënter zijn had toen ook hoegenaamd niets met voeding te […]

  3. […] je nu doet, is een spiegel van het type persoon dat je denkt dat je bent; bewust of onbewust. In dit artikel over identiteit heb ik hierover meer geschreven. Dit inzicht is me goed van pas geweest bij een […]

  4. […] je nu doet, is een spiegel van het type persoon dat je denkt dat je bent; bewust of onbewust. In dit artikel over identiteit heb ik hierover meer geschreven. Dit inzicht is me goed van pas geweest bij een […]

  5. […] laatste heeft me nooit geboeid omdat ik van mening was dat diëten dwaas is en het sowieso niet paste bij mijn identiteit. Productiever of efficiënter worden, had in die tijd in mijn ogen ook hoegenaamd niets met […]

Comments are closed.

%d bloggers liken dit: