Een poging ondernemerschap te herdefiniëren

TL;DR. De vraag stellen “Ben ik een ondernemer?” of “Is België een ondernemersland?” is vrij irrelevant. We zouden veel meer aandacht moeten besteden aan de vraag hoe we met zijn allen méér ondernemend kunnen worden.

Typische krantenkoppen die je steeds met de regelmaat van de klok ziet passeren:

België scoort goed qua ondernemerschap
Het gaat de goede richting uit met ondernemerschap in ons land
Vlaming wil ondernemen, nu nog durven

Met daarna een litanie over België als anti-ondernemersland.

We blijven onder onze kerktoren ronddobberen. We zweren bij een vaste job voor het leven.

Het zijn clichés. En die hebben een grond van waarheid. In alle recente statistieken van Eurostat en de OESO over landen waar nieuwe bedrijven het licht zien, bengelt ons land altijd zielig achteraan.

Toch lijkt er de jongste jaren duidelijk iets te bewegen. Overal zie je incubatoren, co-working plaatsen, acceleratoren en ondernemerswedstrijden als paddenstoelen uit de grond schieten. Er is voor start-ups meer kapitaal dan ooit tevoren. De media hebben meer aandacht voor nieuwe initiatieven en universiteiten en hogescholen zien een toeloop van studenten die dromen van een eigen start-up.

Iedereen is ondernemer. Dat ook. Van freelancer tot Elon Musk, de term wordt al te graag gebruikt om iemand te benoemen die voor zichzelf werkt of een zaak (of vijf) lanceerde. Het beschrijft een soort van levensstijl of dapperheid om iets uit te grond te stampen.

Er lijkt iets mis met de term zelf: ‘ondernemer’. Een fenomeen dat je bij heel wat woorden aantreft. Neem nu een aantal tegenstellingen zoals gezond versus ongezond, rijk versus arm, gelukkig versus ongelukkig. Wat opvalt is dat bij dit soort woorden vaak de betekenis die we eraan geven te breed is om er echt mee aan de slag te gaan op een manier die ons vooruit helpt.

Zo ook met de ondernemer. We gebruiken het woord in te uiteenlopende contexten, waardoor de waarde ervan verwatert.
De vraag stellen “Ben ik een ondernemer?” of “Is België een ondernemersland?” is daarom vrij irrelevant. We zouden veel meer aandacht moeten besteden aan de vraag hoe we met zijn allen méér ondernemend kunnen worden.

Toen ik met rentaloft een aantal jaren geleden begon, vond ik dit best ondernemend. Een beetje afstappen van een platgetreden pad en de klassieke manier om naar een vastgoed-locatie te kijken. Maakte dit me meteen een ondernemer? Nee, uiteraard niet.

Ook als ik opgroeide vond ik me zelf allerminst een ondernemer. Niemand in mijn familie beantwoordde aan de klassieke definitie, hoewel er wel schrijvers en landbouwers rondliepen die best wat risico’s namen.

Want ondernemerschap is een hoop vaardigheden die je verkrijgt door dingen uit te proberen en te doen. En dit per definitie dag in dag uit verder te ontwikkelen.

Of zoals ik het zelf op mijn LinkedIn-profiel omschrijf.

The Rentaloft endeavour gives me the opportunity to further develop my entrepreneurial growth hacking skills and achieve a lot of practical small-scale sales, marketing & business experience. As the solo owner in about 5 years’ time I created an almost fully automated side-business that is generating income with little regular input from myself as the owner.

We benaderen ondernemerschap veel te binair – je bent het of je bent het niet. Hierdoor impliceren we een enorme koof om het te kunnen worden.
Ondernemerschap is iets waarvan je méér aspecten onder de knie kunt krijgen. Een beetje zoals het proces om dag na dag gezonder te leren eten. Je experimenteert eens met een ander soort ontbijt. Je gaat in plaats van wekelijks naar de frituur nog maar maandelijks. Je vervangt bakboter door kokosolie. Werkt het allemaal voor je lichaam dan voel je na een tijd dat je zelf een gezondere mens wordt in het proces.

Dat merk je wellicht zelf in gesprekken met vrienden over “zaken ondernemen”. Sommigen veranderen van gespreksonderwerp. Anderen doen alsof het iets is dat in je moet zitten. Terwijl het eigenlijk gewoon vaardigheden zijn die je in een steeds sneller veranderende omgeving kan verkrijgen. In een klassiek schoolcurriculum ga je het alleszins niet leren.

Door dat binaire lijkt het voor die vrienden alsof ze van persoonlijkheid en identiteit moeten veranderen, om het te worden. Onzin natuurlijk. Mensen evolueren. Ondernemerschap ontwikkelt zich geleidelijk aan.

Hetzelfde gaat op indien je een beter (hard)loper wil worden. Eerst ga je trachten 10 km ver te lopen aan gemiddeld 9 km/uur, een paar weken later zit je al aan gemiddeld 10 km/uur om ooit te eindigen aan 14 of 15 km/uur. En voor je het weet loop je die 15km-wedstrijd onder het uur.

Of, tot slot, zoals je bij je websitebezoekers de conversie in de trechter percentpunt per percentpunt tracht te optimaliseren. Zo is het ook met ondernemerschap. Stap per stap doe je meer ervaring op.

Product Management, sales, marketing, HR kennis zijn allemaal bepaalde vaardigheden op je CV, maar zo denken we niet over ondernemerschap. Terwijl het net zo veel onderdeel van een vaardigheid is als product management of marketing. De reden hiervoor is dat je het gewoon niet makkelijk kan kwantificeren.

In de loop van de 20ste eeuw hebben we een meritocratie ontwikkeld. En diende credentialisme via onderwijs ervoor dat we gingen bepalen hoeveel kennis er was. We kunnen heel wat letters achter of voor onze naam plaatsen om iedereen mee te geven hoeveel kennis we hebben vergaard. Zo groeide ik thuis op met een stiefvader die bij alle briefwisseling “Dr”. had staan voor zijn naam. Soms kwam daar nog “Jurist” bij. Waarom hij iets voor zijn naam mocht plaatsen en anderen niet, verstond ik lang niet.

Dat fenomeen was zeker niet altijd het geval. Om 100 jaar geleden dokter te worden, had je niet het voor de hand liggende pad als nu.

Hoe geraak ik binnen in een universiteit? Hoe begin ik aan medische studies?

Vandaag de dag zijn er hier allerlei standaarden voor. Dat was vroeger niet het geval. Op dit ogenblik kan je ondernemerschap hoegenaamd niet meten. Niemand zou op zijn CV “vier jaar ervaring in ondernemerschap” durven schrijven.

Zoals het op een bepaald ogenblik veel logischer werd om kenniswerker te worden, zijn er heel wat paden die ertoe leiden dat je meer ondernemerschap kunt vergaren.

Zo zie je heel wat mensen die in bijberoep freelancen, of voltijds consultancy aanbieden. Of ontstaan er diensten die als product worden vermarkt. Het volstaat je Facebook nieuwsstream te openen en je ziet dat er reclame voor wordt gemaakt.

In Robert Kiyosaki’s uitstekende boek “Casflow Quadrant” geeft ie een mogelijk overzicht van de vier kwadranten waarin je als individu voor inkomen kunt zorgen. Steeds meer mensen combineren een aantal van die rollen.

2016-12-26_0741

Die vier kwadranten zeggen anderzijds niets over de graad van ondernemerschap die iemand heeft. Hoewel je typisch zou kunnen argumenteren dat diegene die zich aan de rechterkant bevindt, vaak vanuit zijn opvoeding of opgroei-context meer ondernemersvaardigheden heeft.

Maar dat hoeft niet zo te zijn. Je zou perfect kenniswerk en ondernemerschap in één persoon in verschillende graden kunnen opsplitsen. Dat zou dan bijvoorbeeld tot dit fictief soort van onderscheid leiden.

2016-12-26_1012

Denk je er zo over na, besef je dat iedereen ondernemend kan worden in welke hoedanigheid of rol hij of zij nu zit. Zo heb je zeker voorbeelden van mensen binnen een groot bedrijf die een pak meer ondernemerschapsvaardigheden hebben dan een freelancer.

Linkedin Reid Hoffmann en de ondernemersgeest

Een aantal jaren geleden bleef een interview tussen Jason Calacanis in This Week in Startups met Reid Hoffmann van LinkedIn nagalmen.  LinkedIn, het sociale netwerk voor professionals, en recent door Microsoft overgenomen, is een uitermate boeiend bedrijf. Hoffmann is oprichter van het bedrijf. Eerder hielp hij bij de opstart van PayPal. In dat interview blikt hij terug op zijn carrière en laat hij weten dat zijn grootste carrièrefout was dat ie Microsoft op een bepaald ogenblik niet voor Netscape verliet.

In die tijd vond hij het belangrijk product manager vaardigheden te leren. Dat zat er totaal niet in bij Netscape. Dus bleef ie bij Microsoft. Nu hij terugblikt, had hij naar Netscape moeten gaan, in eender welke rol. Netscape was toen het bedrijf met de innovatie, ondernemers schoten er als paddestoelen uit de grond.

En dus was de juiste vraag niet “hoe leer ik de vaardigheden om product manager te worden?” maar eerder “hoe geraak ik binnen bij Netscape?”

b33b4f77b473b9d7ba7cf63a158ecd44

In een ander interview citeert Hoffmann Muhammad Yunus, winnaar van de Nobelprijs voor de Vrede en pionier op vlak van microfinance, die zegt:

Alle mensen zijn ondernemers. Toen we in grotten woonden, waren we allemaal zelfstandigen, zochten we eigen voedsel en voorzagen we in ons eigen levensonderhoud. Zo begon de menselijke geschiedenis. Maar toen de beschaving opkwam, onderdrukten we dat en werden we arbeiders. We vergaten dat we ondernemers zijn.

Het punt dat Hoffmann maakt is dat we ondernemersgeest moeten herontdekken indien we relevant willen blijven.

En wanneer we zelf ondernemerschap beginnen te zien als een productiemiddel zoals geld of kennis of relationele vaardigheden, dan evolueert de vraag “Hoe word ik een succesvolle ondernemer?” naar  “Wat zijn de beperkingen om een beter ondernemer te worden?”

Of nog: “Wat is het juiste pad om die vaardigheden te verbeteren?”

  1. […] besproken in “Een poging ondernemerschap te herdefiniëren” is het opvallend dat onze levenskwaliteit de voorbije 100 jaar alleen maar exponentieel is […]

    Beantwoorden

Geef een reactie

%d bloggers liken dit: